انواع مرخصی در محیط کار

تعداد بازدید: ۸۷
  • انواع مرخصی در محیط کار

    مرخصی عبارت است از حقی که برای در ترک برای روزهای غیرتعطیل در نظر گرفته شده است.

    برای همه ما پیش می آید که به سبب بیماری و یا کارهای پیش بینی شده و یا پیش بینی نشده شخصی ناچاریم محل را برای مدتی ترک کنیم؛ در این حالت اگر ترک به سبب اموری غیر از بیماری باشد، نوع مرخصی استحقاقی و اگر به دلیل وقوع بیماری باشد، نوع مرخصی استعلاجی نامیده می شود.

    این حق که از دیرباز برای و به رسمیت شناخته شده، در قانون جمهوری اسلامی ایران مورد تاکید قرار گرفته است.

    ماده ۶۴ قانون کار، مدت مرخصی استحقاقی سالانه برای یک را در مجموع یک ماه در نظر گرفته است. این رقم به صورت ماهانه معادل ۲/۵ روز خواهد بود.

    کارگران می توانند تنها ۹ روز از این یک ماه را به عنوان ذخیره و برای دریافت مزد اضافه در نظر بگیرند و در صورتی که در طول یک سال از این یک ماه استفاده نکنند - به استثنای همان ۹ روز - حق آن ها در مورد بقیه روزهای باقی مانده از بین خواهد رفت.


    مشاغل سخت و زیان آور
    در سخت و زیان آور که در قسمت های قبل به موضوع آن اشاره کردیم، میزان مرخصی استحقاقی افزایش می یابد و به ۵ هفته در سال (تقریبا ۳ روز در ماه) می رسد.

    با این حال ماده ۶۵ قانون تصریح دارد که حتی الامکان در مورد این استفاده از مرخصی باید در دو نوبت در طول سال صورت گیرد.


    دیگر مرخصی های استحقاقی
    علاوه بر آن چه تاکنون گفتیم، قانون در مواردی برای مرخصی اضافه بر استحقاق وی در نظر گرفته، که میزان این مرخصی ۳ روز است (ماده ۷۲) و در دو حالت به تعلق خواهد گرفت:

    ۱ - ازدواج دائم

    ۲ - فوت همسر، پدر، مادر و فرزند

    توجه داشته باشید که این سه روز مرخصی با مزد - مانند روزهای تعطیل - در نظر گرفته شده است و از میزان مرخصی استحقاقی کم نخواهد شد. در همین جا لازم است اشاره کنیم که تاریخ استفاده از مرخصی با توافق و تعیین می شود و در صورت اختلاف بین این دو - که معمولا کمتر پیش می آید - مرجع رسیدگی اداره خواهد بود.

    مرخصی بدون حقوق

    مرخصی بدون حقوق، حالتی است که قرار است در آن بیش از حد متعارف کارگاه را ترک کند. در این حالت شرایط کلی این نوع مرخصی با توافق کتبی میان و و یا نمایندگان قانونی آن ها مشخص می شود و انجام می پذیرد. علاوه بر این ها ماده ۶۷ قانون به اجازه می دهد که در طول دوران خدمت یک بار برای انجام فریضه حج واجب از یک ماه مرخصی استفاده کند. این یک ماه می تواند بدون حقوق، و یا در صورت دارا بودن مرخصی استحقاقی با حقوق و یا توامان باشد.

    مرخصی استعلاجی

    مرخصی استعلاجی به منظور بهبود بیماری به تعلق می گیرد. تفاوت عمده این مرخصی با نوع استحقاقی آن در این است که در این حالت پرداخت کننده مزد ایام بیماری، سازمان تامین اجتماعی، و نه خواهد بود. در این حالت بیمار باید با مراجعه به شعب درمانی سازمان تامین اجتماعی مراحل قانونی را برای دریافت حقوق سپری کند. بر اساس ماده ۷۴ قانون مدت ایام بیماری که به تایید سازمان تامین اجتماعی رسیده باشد، جزو سوابق و بازنشستگی منظور خواهد شد.

    مرخصی ایام بارداری

    یکی از انواع مرخصی های استعلاجی، مرخصی ایام بارداری است که بانوان باردار در مجموع می توانند از ۶ ماه مرخصی ایام بارداری استفاده کنند که حتی الامکان ۴۵ روز از این مرخصی باید پس از زایمان مورد استفاده قرار گیرد.دوران این مرخصی جزو سوابق خدمتی و بازنشستگی منظور خواهد شد.

    در سال ۱۳۸۱ ( ۲۹ دی ماه) مصوبه ای توسط هیئت وزیران به تصویب رسید که بر اساس اختیارات ماده ۱۹۱ قانون کار، برخی از بندهای قانون را برای کارگاه های با کمتر از ۱۰ نفر کارگر، به صورت موقت به حالت تعلیق در آورده و یا در آن ها تغییر ایجاد می کرد.

    یکی از مواردی که در این تغییر اعمال شد، کاهش میزان مرخصی برای این کارگاه هاست. به این ترتیب که مرخصی استحقاقی به ۲۱ روز در سال برای عادی و ۲۴ روز برای زیان آور کاهش یافت. فقط می توانست ۵ روز مرخصی را در سال ذخیره کند و در مواردی که ۳ روز مرخصی اضافه برای کارگران در نظر گرفته شده، این میزان به یک روز کاهش یافته بود.

    این مصوبه از زمان تصویب برای ۳ سال لازم الاجرا بود که در سال ۱۳۸۴ برای مدت ۳ سال دیگر تمدید شد. با به پایان رسیدن دوران تمدید، این مصوبه مجددا تمدید نشد، و با منقضی شدن دوران آن در مورخ ۱۷/۱۰/۱۳۸۷ خود به خود از درجه اعتبار ساقط شد و در حال حاضر دیگر قابل اجرا نیست.
     

کانال تلگرام کاران

تلگرام کاران

https://telegram.me/karanir

به کانال رسمی کاران در تلگرام بپیوندید.